پیشگفتار:

بررسى و تحقيق پيرامون آسيب هاى دين در كشور اين ضرورت را گوش زد مى نمايد كه بايد با ديد نقادانه و كاوشگرانه به همه ى جوانب موضوع پرداخته شود و آنچه باعث مى گردد و يا تاكنون بوده است را شناسايى نموده و با دقت تمام و مطالعه دقيق و محققانه به آفت زدايى بپردازيم.

دين در افغانستان آفات گوناگون و متفاوتى داشته است و بدين جهت با اينكه جامعه افغانستان شديداً دينى است ولى بهره لازم و كافى از دين نبرده است و حتى دين به عنوان عامل تخدير، ركود، جمود و... درآمده است.

بدين جهت عده اى از روشنفكران خيال كرده اند كه عامل پس مانى جامعه ما دين مى باشد،  وميان دين و دنيا و زندگى مدرن توأم با رفاه و آسايش آشتى امكان پذير نمى باشد. بنابراين يا بايد ديندار بود و از دنيا و لذات آن چشم پوشيد يا اينكه زندگى را با وسايل و امكانات مادى گرفت و دين را رها كرد.

پيرامون اين موضوع مطالب زيادى وجود دارد و از علل و عوامل مختلف كه در اين زمينه نقش داشته است مى توان بحث نمود اما در اين مقاله تلاش شده است تا آفات و آسيب هاى كه از ناحيه هنر به دين در افغانستان وارد شده است مورد بحث و بررسى قرار گيرد. البته لازم به تذكر است كه در گذشته دين و هنر همدوش هم و در آغوش هم رشد نموده و هيچگونه تعارض و تضادى ميان اين دو پديده انسانى، اجتماعى نبوده است. آنچه كه به عنوان تضاد و مخالفت هنر و هنرمندان با دين و اصول اخلاقى و هنجارهاى اجتماعى و ارزش هاى متعالى مطرح است مربوط به دوران معاصر و شرايط بعد از پيروزى مجاهدين و شكست آنان توسط طالبان كه وضعيت خاصى را از نظر روحى و روانى به وجود آورده بود و زمينه ساز تحول و پذيرش وضعيت جديد گرديد، مى باشد.

بررسى و تحليل علل به وجود آمدن چنين فضايى از حوصله اين نوشتار خارج است اما بررسى برايند آن، انگيزه اين قلم است كه مى كوشد تأثير هنر كه زاييده چنين شرايط اجتماعى است را مورد ارزيابى قرار داده و آسيب هاى را كه به روح و شكوه فرهنگ ما وارد نموده است را شناسايى نمايد.

شايد جاى تذكر نباشد كه ما وارث فرهنگ بسيار بزرگ و غنى بشرى مى باشيم كه افتخار نه  تنها خود ما كه بشريت است. بلخ، غزنه، هرات، كابل و... شهرت جهانى دارند و اين شهرت از شخصيت هاى هنرى فرهنگى آن است كه اين شهرها را در دنيا براى اهل علم و هنر شناسانده است. وارث چنين تاريخ و فـرهنگى مـى طلبد كه  بر شكوه و عظمت گذشته اش بيافزايم و پاسدار صديق و پاكباخته آن باشيم.